Hazırladığımız bu yazıda kademeli emeklilik sürecini ve son gelişmeleri mercek altına alıyoruz. Emeklilikte Yaşa Takılanlar yasasının resmiyet kazanmasıyla birlikte, çok sayıda sigortalının odağı tekrar kademeli emeklilik formüllerine çevrildi. Özellikle 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 döneminde sigorta girişi bulunanlar, bu grup için yeni bir reform bekliyor.
Kademeli emeklilik modelinin detayları
Kademeli emeklilik, sigortalıların işe giriş tarihlerine göre şart koşulan yaş ve prim günlerini aşamalı olarak doldurmalarını sağlayan bir yöntemdir. Mevcut sistemde EYT eşiğinde kalanlar için bu model, emeklilik yaşının aniden değil, yıllara yayılarak esnetilmesini hedeflemektedir.
Bakanlıktan gelen son açıklamalar
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yapılan son değerlendirmelerde, aktüeryal dengenin gözetilmesinin birinci öncelik olduğu kaydedildi. Şu an için mevzuatta radikal bir reform planlanmasa da, uzman çalışmalarının sürdürüldüğü biliniyor.
Tahmin edilen prim ve yaş şartları
Kesinleşmiş bir yaş tablosu bulunmasa da, kamuoyunda tahmin edilen olası veriler şu şekildedir:
-
9 Eylül 1999 sonrası girişliler: Kadın sigortalılarda 43 yaş ve 6250 prim günü, erkek sigortalılarda 45 yaş ve 6250 prim günü.
-
2002 sonrası girişliler: Bayan çalışanlarda 46 yaş, erkeklerde 48 yaş ve 6500-7000 arası prim günü.
-
2005 sonrası girişliler: Bayanlarda 49 yaş, Erkek sigortalılarda 51 yaş ve 7000 üzeri prim günü.
Kimler kapsam içerisine girecek
Tartışmaların merkezinde, 1999 yılındaki yasa değişikliğinden sonra iş hayatına adım atanlar yer alıyor. Özellikle EYT düzenlemesini kısa sürelerle kaçıran “2000 sonrası SGK’lılar“, mağduriyetin giderilmesi adına bu reformun hayata geçmesini umut ediyor. Yasa onaylandığı takdirde 4A, 4B ve 4C fark etmeksizin milyonlarca kişinin etkilenmesi öngörülüyor.
EMADDER kademeli emeklilik yaş prim şartı tablosu
2000’den sonraki süreçte kademeli emeklilik için öngörülen liste 1999 yılının Eylül ayından sonra SGK başlangıcı bulunan milyonlarca vatandaş için “tek bir gün farkla 20 yıla yakın geç emekli olma” durumu, EMADDER (Emeklilikte Adalet Derneği) öncülüğünde büyük bir hak arayışına evrildi. Halihazırdaki düzende 2000 yılı ile 2008 yılları arasındaki girişliler kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş şartına bağlıyken, üzerinde çalışılan taslaklar bu işleyişi daha adil bir kademeye aktarmayı hedefliyor.
EMADDER Talepleri ve Önerilen Geçiş Tablosu
EMADDER’in masadaki en güçlü önerisi, işe giriş tarihine baz alarak her yıl için belirli bir yaş-gün sayısı artışını öngören adaletli bir model.
99-00 arası başlayanlar: Bayanlarda 43, baylarda 45 yaşından itibaren geçerli olan bir basamak. 2008 Sonrası: Sistemin 7 bin 200 ya da 9 bin günlük primle 50-52 yaş aralığına çekilmesi.
Temel Amaç: EYT kapsamı dışında kalanların yaşadığı mağduriyeti, emeklilik yaşını aşama aşama aşağı çekerek gidermek.
2026 Beklentileri: Meclis trafiği Sosyal güvenlik uzmanlarına göre, 2026’nın ilk 6 aylık döneminde gündeme gelmesi umulan olası bir seçim atmosferi, kademeli emeklilik düzenlemesinin Meclis’e gelmesini hızlandırabilir. Şu an için kesinleşmiş bir yasa tasarısı ilan edilmese bile, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın veri toplama aşamasında olduğu ankara fısıltıları şeklinde ifade ediliyor.
