İngiltere’de yeni başbakan nasıl seçilecek?

Başbakanlık Konutu

Kaynak, Reuters

bir saat ilkin

Tom Edgington

BBC News

İngiltere Başbakanı Liz Truss dün çekilme etti. Fakat iktidardaki Tutucu Parti yedi gün içinde yeni liderini belirleyene kadar görevde duracak.

Yeni seçilecek önder 12 senedir iktidarda olan Tutucu Parti’nin son 6 yıl içinde seçtiği 5. genel başkan ve başbakan olacak.

Muhafazakar Parti yeni liderini nasıl seçecek?

Muhafazakar Parti’de liderin nasıl seçileceğine ve önder değişimine nihai olarak partinin 1922 Komisyonu adlı kurulu karar veriyor. Kurul, her bir önder seçiminde takvimi ve yöntemi koşullara bakılırsa belirliyor.

Eski Başbakan ve parti lideri Boris Johnson’un istifasından sonrasında Liz Truss’ın seçildiği liderlik seçimi süreci üç ay sürmüştü. Fakat 1922 Komisyonu bu kez değişik bir yöntem belirledi ve yeni liderin yedi gün içinde seçilmesine karar verdi.

Bu kez Truss’ın yerini alacak adaylara müracaat için Pazartesi günü saat 14.00’e kadar süre verildi.

Her bir adayın minimum 100 milletvekilinin desteğini alması şartı da koşuldu.

Bu geçen liderlik seçiminde adaylık için konulmuş olan 20 milletvekili desteğinden oldukça daha yüksek bir eşik.

Dolayısıyla toplam 357 Tutucu Parti milletvekili olduğu düşünüldüğünde aday sayısının üçü geçemeyeceği anlaşılıyor.

Eğer belirlenen gün ve saatte 100 milletvekilinin desteğini yalnız bir aday alabilirse o süre seçime gerek kalmadan bu şahıs başbakan duyuru edilecek.

Birden fazla aday lüzumlu desteği sağlayabilirse o süre da gene Pazartesi günü 15.30 ve 17.30 içinde Tutucu Parti milletvekilleri içinde bir oylama yapılacak.

Sadece iki aday var ise bu oylama parti grubunda her bir adayın haiz olduğu desteği ortaya koyacak.

Üç aday var ise o süre minimum oy alan elenecek ve netice aynı gün saat 18.00’de açıklanacak.

Sonra parti grubunda, kalan adaylar içinde aynı gün 18.30 ile 20.30 içinde ikinci bir oylama yapılarak milletvekillerinin eğilimi 21.00’de açıklanacak.

Sonuç açıklandıktan sonrasında iki aday da yarışa devam etmek istiyorsa o süre geçen sefer olduğu benzer biçimde web üstünden parti üyelerinin oylarına başvurularak yeni önder belirlenecek.

Bu oylama için tanınan süre içinde iki aday içinde bir tv tartışması yapılması da umuluyor.

Bu sürecin sonunda 28 Ekim Cuma günü kazanan aday, kısaca Tutucu Parti’nin yeni lideri ve İngiltere’nin yeni başbakanı kamuoyuna açıklanacak.

Muhalefet partileri ise ülkenin başbakanının bu kadar azca kişinin oyuyla belirlenmesinin demokratik olmadığını söyleyerek erken genel seçim çağrısı yapıyor.

Parti üyelerinin oy kullanımı koşul mı?

Liderlik seçimi kuralları ve takvimini belirleyen 1922 Komisyonu bir oldukça şeyi değiştirebilse de, üyelerin oy kullanımı şartını değiştirmesi için Tutucu Parti tüzüğünün değiştirilmesi gerekiyor.

Fakat üyelerin oyuna başvurulması için yarışta iki aday kalmış olması gerekiyor.

2016 senesinde Theresa May’in önder seçildiği yarışta rakibi Andrea Leadsom yarıştan çekilmiş ve bu durumda üyeler içinde oylamaya gerek kalmamıştı.

İktidar partisinin yeni lideri nasıl başbakanlığa atanıyor?

Muhafazakar Parti liderliğine seçilen şahıs, parlamentodaki en büyük ve çoğunluk sahibi grubun lideri olarak başbakan da olacak.

Bu görevi devralabilmesi için, Kral 3. Charles’ın kendisini çağrı edip hükümeti kurma görevini vermesi gerekiyor.

Truss nasıl seçilmişti?

Geçtiğimiz yaz Liz Truss’ın seçildiği liderlik yarışı üç ay sürmüştü.

Aday olmak için politikacılara, oldukça daha azca sayıda, yalnızca 20 milletvekilinin desteğini almaları şartı konmuştu.

Böyleki olunca aralarında Truss’ın da bulunmuş olduğu 8 aday ortaya çıktı.

Yarışın ilk aşamasında Tutucu Parti milletvekilleri 30’dan azca oy alanı eleme yöntemiyle, aday sayısını ikiye indirene kadar, oldukça sayıda oylama yaptılar.

Bu yarışta eski Maliye Bakanı Rishi Sunak ile eski Dışişleri Bakanı Liz Truss en öne çıkan iki aday oldu.

İkinci aşamada Tutucu Parti üyeleri içinde posta ve web üstünden oluşturulan oylama haftalarca sürdü.

5 Eylül günü netice açıklandığında Truss’ın 81 bin 326 Sunak’ın ise 60 bin 399 oy almış olduğu bildirilmişti.

Erken genel seçim olacak mı?

İngiltere’de başbakanın istifası halinde yerine yeni bir kişinin getirilebilmesi için ne olursa olsun genel seçim olması gerekmiyor.

Eğer yeni seçilen başbakan kısaca Tutucu Parti’nin yeni lideri erken seçime gitme sonucu almaz ise seçimlerin düzgüsel olarak en geç Ocak 2025’te yapılması gerekiyor.

Yoruma kapalı.

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More

Privacy & Cookies Policy